Gelişen Denetim ve Teknolojiyle Kayıt Dışılıkla Mücadelede Yeni Adımlar
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), mali işlemlerde şeffaflığı artırmak ve kayıt dışı ekonomiyi azaltmak amacıyla önemli bir adım attı. Bu kapsamda, işletmelerin mallarını ve hizmetlerini satış sırasında kullandıkları POS cihazlarının ve ödeme sistemlerinin kullanımına ilişkin yeni düzenlemeler ve sınırlandırmalar getirildi. Özellikle, başkasına ait POS cihazlarının izinsiz kullanımının önüne geçmek amacıyla, bu cihazların kullanımı ve tahsisi konusunda katı kurallar yürürlüğe konuyor.
Bu düzenlemeler, hem fiziksel hem de sanal POS altyapıları üzerinden gerçekleştirilen ödemelerin kayıtlara düzgün ve şeffaf bir şekilde yansımasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. GİB, bu hedef doğrultusunda, mal ve hizmet ifasında bulunan mükelleflerin kendilerine tahsis edilen ödeme sistemlerini ve cihazlarını başka mükelleflere devretmelerine ilişkin usul ve esasları belirleyen "Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği" taslağını hazırladı. Bu taslak, piyasa denetimlerini güçlendirmeyi ve kayıtdışılığı azaltmayı hedeflemektedir.
Zorunlu Kullanım ve Güncel Düzenlemeler
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenlemeyle, perakende satış yapan tüm işletmeler için yeni nesil ödeme kaydedici cihazların ve güvenli mobil ödeme sistemlerinin kullanımı zorunlu hale getiriliyor. Bu kapsamda, geleneksel ve eski nesil POS cihazları yerine, gelişmiş ve güvenli altyapıya sahip ödeme sistemleri kullanılması teşvik edilecek ve zorunlu tutulacak. Ayrıca, bu yeni düzenleme, basit usule tabi mükellefler ve toptancıların dışında kalan tüm işletmeler için geçerli olacak.
Yeni sistemle birlikte, ödeme işlemleri sırasında düzenlenen belgelere (slip ve fişler) ilişkin tek ve entegre bir kayıt altına alma mekanizması kurulacak. Bu sayede, her işlem hem ödeme belgesi hem de mali belge olarak düzenlenerek, işlemlerin takibi ve denetimi daha etkin hale getirilecek.
Kayıt Dışılığıyla Mücadelede Yeni Denetim ve Kontrol Mekanizmaları
GİB denetim ekipleri, yaptıkları incelemelerde, bazı işletmelerin başka mükelleflerin adına kayıtlı POS cihazları üzerinden tahsilat yapmaya devam ettiğine ve bu durumun kayıtdışılığı teşvik ettiğine dair tespitlerde bulundu. Bu nedenle, yeni düzenlemeden sonra, her işletmenin yalnızca kendisine ait ve kendisi adına kayıtlı ödeme cihazlarını kullanmasına imkan tanınacak.
Bankalar ve ödeme hizmet sağlayıcıları da bu kurala uyum gösterecek şekilde, sadece yetkilendirilmiş mükelleflerin cihazlarını sağlayacak ve işlemleri bu doğrultuda gerçekleştirecekler. Ayrıca, seyyar EFT ve POS cihazlarının dağıtımı ve kullanımı da, sadece yetkili ve kayıtlı işletmelerle sınırlandırılacak. Bu sayede, sahte veya izinsiz cihaz kullanımını engelleyerek, mali disiplin ve vergi güvenliği artırılacaktır.
